TELEFONO

Is ‘TELEFONO’ niet meer dan ruis, of klinkt hier een artistieke revolutie?

Met ‘TELEFONO’, een performance die hij in 2022 zonder toestemming uitvoerde tijdens Documenta Fifteen, onderzoekt Svej Evfsjodly de raakvlakken tussen spiritualiteit en communicatie. Zijn werk verweeft esoterische en filosofische ideeën met rituelen, meditatie, zen en het ontleden van communicatiemiddelen. De reacties zijn verdeeld. Sommige critici vinden zijn performances duister en ontoegankelijk, zonder herkenbare esthetiek of verhaallijn. Anderen prijzen juist zijn durf om vertrouwde kunstvormen los te laten en op zoek te gaan naar diepere menselijke verbondenheid.

In ‘TELEFONO’ voert Evfsjodly een reeks handelingen uit die zowel letterlijk als figuurlijk lagen afpellen. Het mensbeeld van denken, voelen en willen vormt de basis: iedere handeling leidt een stap verder naar binnen.

Het uittrekken van een jas staat voor het afleggen van filosofische denksystemen en het ter discussie stellen van gevestigde opvattingen. Een strook vilt in een rechte lijn kan de zoektocht naar één weg of waarheid verbeelden. Het opstapelen van vilt doet dan weer denken aan het opslaan van energie in een batterij. Wanneer hij drie suikerklontjes bezweert met een ‘crux decussata’, lijkt hij in een ritueel beperkende of negatieve religieuze invloeden te willen verdrijven.

Vervolgens mediteert hij met een luidspreker. De tastbare aanwezigheid van geluid wordt tegenover stilte geplaatst, met een verwijzing naar zen. Het nauwgezet bestuderen en bewerken van telefoonboeken doet op zijn beurt denken aan het onderzoeken en ontleden van religieuze geschriften.

Uiteindelijk wordt het lichaam van de kunstenaar een schakel tussen radio en telefoonboekbladzijden. In de verstilling van zazen, de zittende zenmeditatie, komen rust en zelfonderzoek samen.

Met ‘TELEFONO’ benadert Evfsjodly communicatie niet alleen als informatie-uitwisseling, maar als een proces dat ons geestelijk, intellectueel en lichamelijk kan veranderen. Hij nodigt de deelnemers uit om voorbij de ruis naar stilte en betekenis te zoeken.

Svej Evfsjodly, “TELEFONO”, 2022. Performancekunst, zonder toestemming uitgevoerd tijdens Documenta Fifteen (2022). Fotodocumentatie onlangs verworven via het Performance Art Preservation Fund. ©️ Svej Evfsjodly. Fotodocumentatie: Jean Chapeau.